Η Άρβη

14734_164554342077_96884377077_2856280_2297872_nΗ 'Αρβη είναι ένας τυπικός παραθαλάσσιος Κρητικός οικισμός, που από τα μέσα του 20ου αιώνα και μετά αναπτύχθηκε ταχύτατα λόγω των εκλεκτών μπανανών και των κηπευτικών του.

Για το Δήμο Βιάννου είναι ο δεύτερος, μετά την 'Ανω Βιάννο, πιο σημαντικός οικισμός του Δήμου.

H ραγδαία οικονομική και πληθυσμιακή του ανάπτυξη οφείλεται στη διαρκώς ανοδική πορεία των αγροτικών καλλιεργειών και ιδιαίτερα των κηπευτικών και της μπανάνας που αποτελούν τις κυρίαρχες καλλιέγειες από ποσοτική άποψης στην περιοχή.  Σήμερα οι κάτοικοί του αριθμούνται άνω των 1.000.

Εκτός από τις μπανάνες, η 'Αρβη είναι γνωστή και για το "άξιον θέας χάσμα" όπως χαρακτήρισε ο Ξανθουδίδης το περίφημο φαράγγι της. Διαθέτει μια μεγάλη κοιλάδα κατάφυτη με οπωροφόρα και καλλωπιστικά δέντρα.

Η κοιλάδα αυτή απλώνεται έως τη νοτοπλαγιά του όρους Λύδι το οποίο και λειτουργεί σαν φράγμα στους ψυχρούς βόρειους ανέμους, διατηρώντας υψηλές συγκριτικά θερμοκρασίες όλο το χρόνο. Στην έξοδο του φαραγγιού (πρόποδες του Αρβίου όρους) βρίσκεται η εγκαταλειμμένη σήμερα Μονή Αγίου Αντωνίου που πιθανά ταυτιζόταν με την αρχαία θέση λατρείας του Αρβίου Διός.

Σύμφωνα με διάφορες υποθέσεις αρχαιολόγων που στηρίζονται σε σημαντικά ευρήματα (μονόλιθοι κίονες, ρωμαϊκοί τάφοι κ.λπ.), η σημερινή 'Αρβη ταυτίζεται με την αρχαία πόλη 'Αρβη ή ’Αλβη ή ’Αλβα, μια αυτόνομη πόλη με δικά της νομίσματα και στρατό, που κυριάρχησε στην περιοχή έως και το 500 μ.Χ. Ιδιαίτερα κατά τα ρωμαϊκά χρόνια, η 'Αρβη φαίνεται ότι ήταν από τα σημαντικότερα εμπορικά κέντρα της Μεσογείου.

Σε αυτό συνηγορεί και η ανακάλυψη πολυτελούς σαρκοφάγου (από λευκό μάρμαρο με ανάγλυφες παραστάσεις από όλες του τις πλευρές) όπου θα πρέπει να κηδεύτηκε κάποιος αξιωματούχος. Τα κομμάτια της σαρκοφάγου περισυλλέχθηκαν από τον ’γγλο περιηγητή Robert Pashley και μεταφέρθηκαν στην Αγγλία.

Η 'Αρβη δεν κατοικείτο έως τα μέσα στου 20ου αιώνα. Λέγεται ότι στο 15ο αιώνα, στην κοιλάδα της λίμναζαν τα νερά του ποταμού που ερχόταν μέσα από το φαράγγι και γινόταν εστία για την ελονοσία που για πολλά χρόνια μάστιζε την περιοχή. Έτσι οι μόνοι κάτοικοί της ήταν οι καλόγεροι της Μονής Αγίου Αντωνίου και κάποιοι έμποροι.

Οι έμποροι βρισκόταν εδώ, γιατί η 'Αρβη λειτούργησε ως εμπορικό λιμάνι μέσω του οποίου γινόταν μεταφορές προϊόντων (χαρούπια, πυρήνα, λάδι) έως και το 1937.

Τότε ξεκίνησε πλέον η μετακίνηση των προϊόντων να γίνεται οδικώς, ενώ οριστικά σταμάτησε η εμπορική κίνηση κατά τη Γερμανική κατοχή, οπότε και απαγορεύτηκε.
Η 'Αρβη άρχισε να κατοικείται από τα μέσα του 20ου αιώνα περίπου (1950) και έκτοτε αναπτύσσεται γοργά, χάρη κυρίως στις εκτεταμένες καλλιέργειες, πρώιμων κηπευτικών.
Πολιούχος της 'Αρβης είναι ο 'Αγιος Παντελεήμονας, μια όμορφη εκκλησία που βρίσκεται στο κέντρο περίπου του οικισμού στη θέση του οποίου έχουν βρεθεί ερείπια παλιάς μονής.


"Δύσκολο τον εαυτόν γνώναι, εύκολον τω άλλω υποτίθεσθαι".                                                               (Το να γνωρίζεις τον εαυτό σου είναι δύσκολο, αλλά εύκολο να συμβουλεύεις τους άλλους)                                                                                                                                    Θαλής ο Μιλήσιος 643 - 548 π.χ.